Dünyanın en büyük petrol şirketi olan Saudi Aramco, Basra Körfezi kıyısındaki Ras Tanura Refinery tesisindeki operasyonları saldırı sonrası durdurdu. 

Günlük 500 bin varilden fazla işleme kapasitesine sahip olan tesis, Suudi petrol altyapısının kalbi niteliğinde.

Suudi hükümeti resmi yorum yapmazken, Aramco da rafinerinin durumu hakkında hemen açıklama yapmadı. Ancak bu gelişme, Riyad için kırmızı çizgi anlamına gelebilecek bir eşik olarak değerlendiriliyor.

Saldırıyla. birlikte, hafta sonu operasyonların başlamasıyla birlikte yükselişe geçen petrol fiyatlarındaki artış ivmelendi ve yüzde 9'u aştı. 

TABLO BİRKAÇ GÜNDE DEĞİŞTİ 

Saldırıdan önce Suudi Arabistan’da hayat olağan akışındaydı. Okullar açıktı, iş dünyası toplantılarına devam ediyordu, uçuşlar normal seyrindeydi. Ancak İran’ın hafta sonu başlattığı misilleme dalgası sonrası tablo hızla değişti.

Suudi yetkililer Cumartesi günü Riyad ve doğu vilayetindeki hedeflere yönelen İran füzelerinin engellendiğini duyurdu. 

Ras Tanura’nın vurulması ise savaşın seyrini değiştirebilecek ilk büyük altyapı saldırısı olarak görülüyor.

PETROL FİYATLARINDA YÜKSELİŞE NEDEN OLUYOR 

Piyasalarda ilk anda tanker trafiği ve Hürmüz Boğazı konuşulsa da asıl fiyatlamanın nedeni üretim altyapısının hedef alınması.

Dünyada günlük petrol üretimi yaklaşık 100 milyon varil. Suudi Arabistan ise tek başına bunun 11–12 milyon varilini üretiyor. Yani küresel arzın yaklaşık %10-12’si Riyad’dan geliyor.

Küresel kanıtlanmış petrol rezervlerinin yaklaşık %17’si Suudi Arabistan’da bulunuyor. Bu büyüklükte bir üreticinin rafineri ve enerji altyapısına yönelik her tehdit, küresel arz güvenliği riskini büyütüyor. Bu da petrol fiyatına doğrudan “jeopolitik prim” olarak yansıyor.

Nitekim saldırı haberi sonrası Suudi borsasında kazançlar silinirken, Aramco hisseleri petrol fiyatındaki yükselişle birlikte değer kazandı.

VELİAHT PRENS'İN KIRMIZI ÇİZGİSİ

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Mohammed bin Salman son yıllarda bölgesel çatışmalarda taraf olmamaya özen gösteriyor, ülkeyi petrol bağımlılığından uzaklaştırmayı hedefleyen trilyon dolarlık ekonomik dönüşüm planına odaklanıyordu.

Ancak doğrudan petrol varlıklarının hedef alınması, Riyad’ı savaşın daha derin bir tarafı haline getirebilir. Suudi Arabistan son günlerde İran’a yönelik söylemini sertleştirdi, Tahran’ın eylemlerinin sonuçları olacağı uyarısında bulundu ve İran’ın Riyad büyükelçisini Dışişleri’ne çağırdı.

KÜRESEL RİSK BÜYÜYOR 

Eğer saldırılar enerji altyapısına yayılır ya da Hürmüz Boğazı’nda fiili bir aksama yaşanırsa, piyasalar için bu yalnızca geçici bir dalgalanma olmayabilir.

Aramco, dünya petrol sisteminin omurgalarından biri. Bu omurgaya gelen her darbe, yalnızca Körfez’i değil; Avrupa’dan Asya’ya, ABD’den gelişmekte olan ülkelere kadar tüm küresel ekonomiyi etkiliyor.